Czy umowa o pracę zawarta w okresie ciąży jest pozorna?

Chęć uzyskania ochrony ubezpieczeniowej nie jest naganna, a zawarcie umowy o pracę przez ciężarną nie może być traktowane jako obejście prawa.

Jeżeli praca jest rzeczywiście wykonywana w warunkach właściwych dla stosunku pracy, nie można mówić o pozorności umowy o pracę, nawet jeśli jej zawarcie od początku wiązało się z zamiarem uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nie oznacza to jednak, że każda aktywność „pracownika” na rzecz pracodawcy od razu wykluczy pozorność – kluczowe znaczenie będzie miało to, czy wykonywane czynności odpowiadają cechom stosunku pracy.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 stycznia 2026 r. (sygn. akt: I USK 21/26).

Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę ubezpieczonej, która w okresie ciąży zawarła umowę o pracę ze spółką, a następnie została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował jednak tę umowę, a odwołanie od decyzji organu rentowego zostało oddalone zarówno przez sąd pierwszej instancji, jak i przez sąd apelacyjny.

W ocenie sądów czynności wykonywane przez ubezpieczoną nie odpowiadały cechom stosunku pracy, mimo że sądy wskazały, iż pewna aktywność na rzecz pracodawcy faktycznie miała miejsce.

W skardze kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że skoro praca była wykonywana, nie można mówić o pozorności umowy, a także że sądy nie wskazały czynności ukrytej, która miałaby być rzeczywistym celem stron. Sąd Najwyższy...